Burgemeesterscolumn: Bericht uit de hemel

Het zijn van die feitjes die je niet vergeet, maar ergens ver weg in je geheugen stopt. Alsof je een boek waar je niet aan herinnerd wil worden achter een andere rij boeken zet. Maar het getal komt hard binnen: onder de 298 slachtoffers van de neergestorte MH17 waren 80 kinderen. Tachtig! Een klas of vier. Op de eerste rij voel ik even het kippenvel op mijn arm.

We zijn bij de opening van de expositie van 298.000 kraanvogels in Hilversum. Voor elk slachtoffer 1.000 kunstig gevouwen kraanvogels.

In mijn toespraak ga ik terug naar die net zo warme zomer in 2014. We hadden een feestweek in de gemeente waar ik eerder burgemeester was. Het was echt een feest. Alle straten waren mooi versierd. We hadden de tent opgezet op de dorpscamping en vierden elke minuut mee. Het enige probleem leek of het niet te warm was voor de zeskamp. Tot dat rampzalige nieuws van het neergestorte (neergeschoten?) vliegtuig. We twijfelden of het feest nog wel door moest gaan. Die twijfel nam toe toen een vader van een omgekomen meisje in het dorp bleek te verblijven. De geïmproviseerde herdenking in de tuin bij zijn vrienden raakte me als vader van drie ongeveer even oude dochters diep.

Drie jaar later vertel ik het verhaal bij de opening van de kraanvogel-expositie in Emmen. Het wordt een van de meest indrukwekkende evenementen in de Oude Dierentuin. Meer dan 30.000 mensen zien de kraanvogels. En zij lezen ook de aangrijpende teksten van de bezoekers.

Weer een jaar later verhuist de tentoonstelling naar Hilversum. Toen ik mijn collega over de plannen belde, reageerde hij meteen enthousiast. Nu zijn we met zijn allen in Beeld en Geluid, het normaal zo vrolijke radio- en tv-museum. Ik heb het natuurlijk over de ramp die heel Nederland raakte, de feestweek met de herdenking en de succesvolle expositie in Emmen. Daarbij is het opvallend dat het steeds zo’n schitterend weer is. In 2014, in 2017 en nu ook weer. Alsof de hemel een beetje wil troosten. Ik geef mijn collega van Hilversum een mooi cadeau dat gemaakt is door onze Emmer galeriehouder Ingo Leth: een afbeelding van een kraanvogel met wegvliegende vlinders. Het symbool van Emmen.

Daarna openen we met twee nabestaanden de expositie. Vreemd om de zo vertrouwde 298.000 kraanvogels in een heel andere omgeving terug te zien. Maar de makers zijn erin geslaagd in het immense gebouw eenzelfde soort intimiteit te maken. Hoogtepunt is een slinger van de kraanvogels ‘in de lucht’ met daarin een gat: de raket die een bres sloeg in vele levens.

Als we weer thuiskomen, zien we nog net Frankrijk in Rusland wereldkampioen worden. Poetin loopt achter de grote voetbalbaas het podium op. Even later reikt hij vrolijk medailles uit. Ik heb er wat gemengde gevoelens bij. Plotseling barst er een enorme hoosbui los. De paraplu’s zijn te laat voor het net wat te dure pak van de Russische baas. Ik kan een glimlach niet onderdrukken. De hemel kan ook straffen.

Burgemeester
Eric van Oosterhout