Burgemeesterscolumn: Zeven gewoonten

We rijden samen naar een basisschool in de Delftlanden. Dat doe ik niet dagelijks met mijn echtgenoot. Maar een avond over leiderschap vindt zij als schooldirecteur ook wel leuk. We zijn uitgenodigd op een avond over ‘leiderschap’.

Scholen in Emmen weten dat de burgemeester wel wat heeft met ‘onderwijs’. Ik werkte bij de schoolbegeleidingsdienst, werkte bij het Ministerie aan ‘passend onderwijs’, was jaren hoofd van een gemeentelijke afdeling onderwijs en voorzitter van het Noordelijke speciale onderwijs. Nu ben ik nog onder andere voorzitter van een groot schoolbestuur in een andere gemeente. Ondanks het prachtige weer zijn er veel ouders geïnteresseerd in een avond over leiderschap.

We worden enthousiast welkom geheten. De directrice vertelt dat ze op school werken met de “7 gewoonten van Covey”. De Amerikaan Steven Covey (1932-2012) werd hiermee wereldberoemd. Het bijzondere is dat hij zijn theorie toepaste op verschillende gebieden. Zo worden veel managers ermee grootgebracht. Maar ook scholen, vanaf de jongste groepen, gaan ermee aan de slag.

Dat doen wij ook. De ramen staan open op de warme school in de Delftlanden. Na een voorstelrondje maken we kennis met twee ‘gewoonten’. We zoeken elk een persoon van ongeveer dezelfde lengte. We krijgen de opdracht om hand-in-hand naast elkaar te staan. Vervolgens moeten we zoveel mogelijk onze eigen hand tegen ons eigen been aanslaan. Het is voorspelbaar wat er gebeurt. Iedereen gaat vooral uit van zijn eigen kracht, en probeert de hand van zijn ‘tegenstander’ naar zich toe te trekken. Zo krijgen we elk hooguit vijf punten. Daarna mogen we overleggen over een betere tactiek. We zijn er snel uit: als je elkaar de ruimte geeft, mag eerst de één en dan de ander. De strijd is over en je scoort veel meer ‘punten’. Een prachtig voorbeeld van één van de gewoonten: denk win-win.

Bij een andere oefening moet je zelf zoveel mogelijk lichaamsdelen met vier letters benoemen. Iedereen komt maximaal tot tien. Maar wanneer we gaan overleggen, halen we met gemak de 25. De gewoonte: ‘samen maak je meer’ en ‘waardeer de kwaliteit van anderen’.

Zo lopen we ook de andere gewoonten door. Wees verantwoordelijk voor je eigen handelen. Maak een plan en koppel daar doelen aan. Doe de belangrijke zaken eerst. Probeer de ander eerst te begrijpen en goed te luisteren. Zorg voor balans door tijd te besteden aan zaken als sport, familie, vrienden en het helpen van anderen.

Het lijken simpele ‘zeven gewoonten’. Maar in het gesprek op de school erkennen we dat het nog niet zo eenvoudig is. Op de school leren de kinderen van jongs af deze ‘gewoonten’. Zo hebben ze allemaal een rugzakje waar geregeld complimenten van andere kinderen in komen (gewoonte 6: respecteer en waardeer elkaar). We krijgen meer voorbeelden van ‘de zeven gewoonten’ in de school. Indrukwekkend. Zo krijg je niet alleen betere leerlingen en dus betere scholen. Maar uiteindelijk draag je zo ook bij aan een betere gemeente, een betere wereld. Een mooie lenteavond. Op een mooie school, zo maar in Emmen. Weer wat geleerd.

Burgemeester

Eric van Oosterhout