Jan Vos: 'Veel topmusici komen hier'

barger-compascuum

Terwijl vader Vos het liefste zag dat zoon Jan een harmonium leerde bespelen, was Jan als tiener maar met één ding bezig: voetbal. Voetballen met vrienden op het veldje naast het ouderlijk huis.

Door Vincent Trechsel Toen ook zijn leraar zag dat de inmiddels 75-jarige inwoner van Klazienaveen door had dat Jan meer oog had voor voetbal dan voor het muzikale spel, gaf die de jongeling toestemming om buiten met zijn vrienden te spelen. 'Dit heeft geen zin', zou muziekleraar Trots tegen vader Vos hebben gezegd. "Vooral mijn vader wilde dat ik het harmonium leerde bespelen, terwijl ik de achterkant van het instrument veel interessanter vond. De mechaniek boeit me enorm."

Godshuis

En die interesse voor de mechaniek is de reden dat er in het Veenpark in Barger-Compascuum een harmoniummuseum staat met de grootste collectie ter wereld. Nergens anders vind je zoveel verschillende harmoniums als in het veengebied in Zuidoost-Drenthe. De 250 harmoniums, want zoveel zijn het er, worden gedoneerd aan het museum en vervolgens door Vos en vrijwilliger Roelf Harsevoort uit Gramsbergen gerestaureerd. Emmenaar Jurriën Springer, ook vrijwilliger in het museum, is 'in de winkel' en leidt indien gewenst bezoekers rond en bespeelt de toetsinstrumenten. Het Harmoniummuseum trekt jaarlijks tienduizend gasten, is opgericht in 2001 en is sindsdien onderdeel van openluchtmuseum het Veenpark. Dat het zover is gekomen, was nooit de bedoeling van de in Zwartemeer geboren Vos. "Thuis bezat ik op een gegeven moment 25 harmoniums, die ik had gerestaureerd. Mijn vader, in alles mijn grootste fan, tipte me dat ik naar de katholieke kerk in Zwartemeer moest gaan om te vragen of de instrumenten daar mochten staan. De Rotterdamse priester had wel oren naar dit voorstel, maar wilde er niet meer dan vijftien hebben. 'Het moet geen troep worden in dit Godshuis', zei hij."

Vissersdorp

De katholieke kerk bleek vanwege het hoge vochtgehalte niet goed voor de instrumenten en dus keerde Vos met zijn inboedel huiswaarts. Na dat korte avontuur ontstond het idee om een stichting op te richten. De focus lag op Drenthe, terwijl er in Elburg (Gelderland) sprake was van een landelijke harmoniumstichting. Toen ze er in Elburg achter kwamen, dat er 'iemand in het Drentse veen' over een grote collectie beschikte, werd er in het vissersdorp afgezien van een landelijke stichting. In de vijftien jaar die het museum nu bestaat is er veel belangstelling voor de deskundigheid in Barger-Compascuum. "Steeds meer topmusici brengen een bezoekje aan ons museum", bekent Vos. "Het harmonium is altijd als een minderwaardig instrument bestempeld maar zeker muzikanten zien in dat elektronica ook maar namaak is en dus liever kiezen voor het echte werk. Het blijft bijzonder om dit museum samen met een paar vrijwilligers te onderhouden. Ik heb het dan wel opgericht, maar we hebben het samen opgebouwd tot wat het nu is."

Auteur

Redactie